Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-28T10:14:18.383528+00:00

Йов • Цецн Ухана Багш • Соломона хамгин сән дун: Цецн Ухана Багш

Йов • Цецн Ухана Багш • Соломона хамгин сән дун: Цецн Ухана Багш

1. Нүр үг

1. Цецн Ухана Багш

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Нүр үг

НҮР ҮГ

Күндтә умшачнр!

Израилин хуучн цага һурвн дегтрлә хальмг келн-улсин умшачнр ода таньлдҗ чадҗана. Эннь: «Йов», «Цецн Ухана Багш» болн «Соломона хамгин сән дун» гидг нертә. Эн дегтрмүд нарт-делкәд хамгин икәр умшгддг, хамгин олн тооһар барлгддг «Библь» нертә хураңһуд орна.

«Библь» кезән-кезәнә бичгдсн болвчн, энүнд мөңк төрмүдин тускар бичәтә: байрин болн һундлын, кишг-хөвин болн зовлңгин, дурна болн дурго боллһна, җирһлин учр-утхин тускар бичәтә.

Йудья улс болн христианмуд Библиг әрүн чинртә дегтрт тоолна. Бурхн эврән эн дегтрәр дамҗад олн-әмтнлә күүндҗәнә гиҗ зәрмснь иткнә. Тегәд «иткл», «килнц», «гемән эрх» болн «аврлт» гисн тоотыг иим дегтрмүдәс күн медҗ авна.

Йовин дегтрт күүнә мөңкинд бәәдг зовлңгин тускар бичәтә. Йов йир цаһан седклтә болн Бурхиг дегд тевчдг бәәҗ. Эврә цагтан бәәсн һазртан тер алдр күн гиҗ тоолгдҗаҗ. Генткн терүг олн зовлң ээрнә: бәәсн зөөрән геенә, үрдән геенә. Дарунь эврән күнд гемәр гемннә. Йовала учрсн зовлңгин тускар һурвн нәәҗнь соңсна. Тедн Йовиг төвкнүлхәр ирцхәнә. Эн дегтрин ик зууднь Йовин болн терүнә нәәҗнрин күүндвр орҗ. Тернь икнкдән зүтклдән: нәәҗнр Йовин зовлң гин учринь цәәлһхәр седцхәнә. Зовлң килнц һарһад бәәснәс һарчах гиҗ тедн келцхәв. Зуг Йов бийдән учринь эс олҗ чадад, нәәҗнртәһән зөвшәрлго бәәв.

Тегәд нәәҗнрин чилгч уга зүтклдәг Бурхн Эврән төгсәнә. Бурхн Бийләнь зарһцхар седҗәсн буруһинь Йовд тәвҗ өгв. Терүнә нәәҗнриг Бурхн гемшәв, яһад гихлә тедн худлахар келҗәҗ. Бурхн Йовиг эдгәһәд, урднь бәәснәснь икәр зөөринь хәрү өгв.

«Цецн Ухана Багш» гидг нертә дегтр җирһлин чинриг медхәр седсн күүнә седвәр болҗана. Цецн Ухана Багш алдр хан Соломона нерн деерәс келҗәнә. Соломон хан кезәңк Израилин әмтн үүдхин өмнк Х-гч зун җилд залҗ йовҗ. Җирһлин зүсн-зүүл бәәдлинь тер хәләнә. «Шар нарн» дор күн юуни төлә бәәдгинь медхәр седнә. Болв күүнә җирһлин чинрнь медгдхш: җирһл дегд ахр, тегәд чик бишәр һарна. Тиигв чигн Цецн Ухана Багш күүнә җирһлд зәрмнь сән, зәрмнь му гиҗ лавлҗана. Үлгүрлхд һәргтә болсн дорхнь, цецн болсн деер. Зуг җирһләс тус уга болв чигн, Бурхн күүнд байр болн үнниг олх, көдлмшт, хот-холд, иньгллтд, өрк-бүлд бәәхиг медүлнә. Аштнь эннь цугтан Бурх на заавр күцәлһн болҗана.

«Соломона хамгин сән дун» гидг нертә дегтр хуучн цага израилин келн-улсин поэм эс гихлә дурна туск дун болҗана. Тер дун ик зуудан Дорд үзгт бәәх әмтнә дурна поэмсин бәәдлтә. «Соломона хамгин сән дун» күүндвр олзлад бичгдҗ, деернь ахр шүлгүдәс тогтҗ. Терүнәс бидн залу болн күүкд күүнә хоорндк дурна тускар, теднә кеермҗтә хамцу бәәдлин тускар медҗ авнавидн. Салу бәәһәд нег-негән санад уйдад, итклтә дуран күргәд харһх седкл хойр иньгт бәәхиг үзүлҗәнә. Эн дегтрт хамгин түрүнд күүнә җирһлд учрдг дурна тускар келгдҗәнә. Терүнәс даву нег чигн саамд «Бурхн» гисн үг уга. Бурхна тускар мел далд учр-утхта. Эн дегтр ик зуудан тиигҗ олзлгддг бәәсмн кевтә: Йудьян улс Бурхна дурн эврәннь келн-улст нерәдгдҗәнә гиҗ сандг, христианмуд Христосин болн Терүнә Чонҗин хоорндк дурна тускар гиҗ сандг бәәҗ. Еврей келн-улсин авъясар болхла, эн дегтр Соломон хаана нернлә залһлдата.

XXI-гч зун җилин эклцәр түрүн болҗ өдгә хальмг келнд орчулгдсн эн һурвн дегтр шүлгләнә авцта, цецн уха бәрсн Библин янзтаһар бичгдҗ. Библин дегтрмүд орчуллһна Институт дааврта нәрн көдлмш күцәһәд, ухан седклән тәвәд, дуран өгч шунад орчулсн орчулачд, редактормудт, эн дегтр барас һарһлһнд дөң-тусан күргсн улст ик ханлтан өргҗәнә. Урднь чигн мана Институт барлсн дегтрмүд Хальмг Таңһчин келн-улст күрч серглң бәәлһнднь, тогт унар җирһлән эдлхднь тусан күргҗәлә. Цаарандан чигн оньдин кишгән эдлхнь маһдуга.

Библь орчуллһна Институт

Цецн Ухана Багш

Цецн Ухана Багш

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

1

Цецн Ухана Багш

1^1Ерусалим балһсна хан Давидин көвүнә – Цецн Ухана Багшин – келсн үг+.

Цугтан – тус уга

2Тус уга, – гиҗ Багш келнә, – цугтан – тус уга[*]+ .

3Шар нарн дор, кедү көдлв чигн цуг күчкөлснәс тегәд күүнд юн олз болҗана+?

4Күүнә отг ирдг, күүнә отг давдг, һазр болхла мөңк үлддг+.

5Нарн һардг, нарн суудг, эргәд һарсн орм талан адһдг+.

6Салькн өмн үзг тал үләнә, ар үзг тал эргнә – эргҗэргҗ эврәннь ормдан ирҗ, хәрү эргнә.

7Усна цуг урсхл теңгс тал гүүнә, болв теңгс дүүрч деврхш. Гүүсн ормарн шинәс тедн гүүх+.

8Цуг көдлмш цуцрана – цугтаһинь келҗ болшго,

Кедү хәләв чигн – нүдн ханшго,
кедү соңсв чигн – чикн дүүршго+.

9Бәәсн юмн – бәәһәд бәәх,
учрсн юмн – учрад бәәх.

Нарн дор шин юмн төрүц уга+.

10Зәрмдән келцхәнә: «Эн шин юмн, хәлә!»

Болв эннь давсн зун җилмүдт болсн юмн.

11Өңгрсн юман тодлхш,
хөөннь болх юмиг теднә дару бәәх улс медшго+.

Цецн Ухана Багшин дамшлт

12Би, Цецн Ухана Багшв, Ерусалимд Израилин хан биләв.

13Теңгр дор бәәх кергүдиг цугтаһинь зүркән тәвҗ, цецнәр дасад медхәр седләв. Тернь әмтн чидлән агсад көдлтхә гиһәд, Бурхна өгсн күнд даалһвр+.

14Теңгр дор бәәх цуг керг би үзләв, цугтан – тус уга, цугтан – сальк көөлдән[*].

15Матьхр юмиг чиклҗ болдго,

Уга юмиг – тоолҗ болдго+.

16Би бийдән келүв: «Би алдр кергәрн болн цецн ухаһарн
урднь Ерусалимиг һардҗасн әмтнәс давв.

Мини зүркн ик цецн ухаһар болн номар дүүрв»+.

17Тегәд би цецн ухан юунд бәәдгинь, адрлһн болн һәргллһн юунд бәәдгинь зүркәрн медхәр седләв. Тернь чигн сальк көөлдлһн болҗахнь медүв.

18Алдр цецн уханд алдр зовлң бәәдг,

Медрл өсксн күн – зовлң өскдг+.

2

2^1Би бийдән келүв: «Чамаг хөвкишг үздгәр би чамаг нәәрин бәәдләр сөрәд хәләсв». Болв эннь чигн – тус уга.

2Инәднә тускар би иигҗ келүв: «Адрлһн!»

Нәәрин тускар: «Яахмб терүгәр?»+

3Би чаһр ууһад, цогцмахмудан сөрәд, тоолвр угаһар бәәһәд, зүркндән цецн ухата болхар седләв. Тиигҗ би әмтнә кишгнь юунд бәәхинь медхәр седләв. Тедн теңгр дор әмд бәәсн деерән ю кехмб?

4Алдр кергүд би күцәвүв:

бийдән гермүд бәрүв,
уста үзмс тәрүв;+

5садмуд болн урһа модд урһавув,
тедн дотр зүснзүүл
темсн урһдг модд тәрүв;+

6тедниг услх боодгуд бәрүв;

7мухла залус, мухла күүкд улс хулдҗ авув,
гертм һарсн зарцнр бас нанд бәәлә.

Нанас өмн Ерусалим һардсн күүнә малмудас
икәр нанд үкрмүд, хөд болн ямас бәәлә.

8Би цаһан мөңг болн алт цуглулув,
һазр болһнас хаана зөөр хуравув,
дууч залус болн дууч күүкд улс болн залусиг байрлулдг – олн герг[*] авув.

9Ерусалимиг мини өмн һардсн улсас би давад, күчтә болн байн болув.

Би цецн ухаһан геесн угав+.

10Мини нүдн үзхәр седсинь харшлдго биләв. Нәәрлсн цагт зүркән хөрдго биләв. Тиигәд мини цуг кесн тоотас зүркм байрлдг билә. Тернь мини цуг күчкөлснә тиим ачлвр болдмн.

11Би эврәннь һарарн кесн тоотыг хәләхлә, күцәсн көдлмшән хәләхлә, цугтан тус уга, цугтан – сальк көөлдән болҗана, нарн дор бәәснәс төрүц олз уга+.

12Цецн уха, адрлһ болн һәргллһ үзхәр би седләв. Эс гиҗ хаана хөөн ирсн күн ю кехмб? Урднь кеҗ йовснас икәр кехий?

13Тегәд би цецн ухан һәргллһнәс сән, тедү мет герл харңһуһас сәәнинь үзүв.

14Цецн күүнә нүднь хурц, һәргтә күн харңһуд бәәснлә әдләр бәәнә.

Болв би цугтаһинь нег бәәдл күләҗәхинь медүв+.

15Би бийдән келҗәнәв: «Һәрглә харһсн юмн, нанла чигн харһх.

Тегәд би юуни төлә цецн болсмб?»

«Эннь чигн тус уга», – гиҗ би бийдән келүв.

16Цецн күүнә болн һәргтә күүнә туск тодлвр мөңкинд хадһлгдшго,
цугтан дарунь мартгдх. Цецн күн һәргтә күүнлә әдл үкшгой+?

17Би җирһлд дурго болув, нарн дор бәәх ямаран чигн керг хар зовлң болҗ медгдв. Цугтан – тус уга, цугтан – сальк көөлдән.

18Нарн дор кеҗәх көдлмштән би дурго болув. Эс гиҗ мини хөөн ирх күүнд терм күртх+.

19Цецн күн эс гихлә, һәргтә күн болхинь кен медхмб?

Болв нарн дор мини күчкөлсәрн болн цецн ухаһарн олсиг тер цугтаһинь эзлх. Тегәд эннь – бас тус уга.

20Тегәд би нарн дор цуг кесн көдлмшәсн цөкрүв.

21Цецн ухаһарн, медрләрн, дамшлтарн кесн көдлмшән
эс кесн әмтнд терүгән үлдәҗәхмн болҗана. Тернь – тус уга, тернь – ик зовлң.

22Шар нарн дор кесн көдлмш, зүркнә зүткән күүнд ю өгчәнә?

23Терүнә цуг өдрмүднь – һашудлһн, көдлмшнь – үүмән, терүнә зүркнд сөөни дуусн амрлт уга. Тегәд эннь чигн – бас тус уга+.

24Идәд, ууһад, кесн көдлмштән седкләрн кишгән медснд, күүнә хөв бәәдг болвза? Тегәд терүг Бурхна һар өгчәхиг би медүв+.

25Идәд, бахан хаңһасн нанас талдан күн бәәхий?

26Бурхнд таасгдсн күүнд Тер цецн уха, медрл болн байр илгәнә.

Килнцтә күүнд Бурхн күнд көдлмш өгнә. Тиим күн хадһлсн, цуглулсн тоотан Бурхнд тааста күүнд өгтхә гиҗәнә.

Эннь чигн – бас тус уга, эннь чигн – сальк көөлдән+.

3

Юн чигн юмн эврә цагта

3^1Теңгр дор юн чигн юмнд болзг бәәдг, цаг бәәдг.

2Төрх цаг
болн үкх цаг;
тәрх цаг
болн уңгинь таслх цаг;+
3алх цаг
болн эмнүлх цаг;
хамхлх цаг
болн тосхх цаг;
4уульх цаг
болн инәх цаг;
орклх цаг
болн биилх цаг;+
5чолу цацх
болн терүг цуглулх цаг;
теврх цаг
болн теврлһнәс зулх цаг;
6хәәх цаг
болн геех цаг;
хадһлх цаг
болн һарһад хайх цаг;
7шуулх цаг
болн уйх цаг;
тагчг бәәх цаг
болн келх цаг;+
8дурлх цаг
болн һәәлх цаг;
дәәлх цаг
болн эвцх цаг.

Әмтнд өгсн Бурхна килмҗ

9Күүнә кесн көдлмшәс юн олз болҗана+?

10Күн чидлән агсад көдлтхә гиһәд, Бурхна өгсн даалһвр би үзләв+.

11Бурхна тогтасн тоот эврә цагтан сәәхн. Кезәңк өңгрсн цага бәәдлин болн иргчин бәәдлин тускар күүнә зүркнд Тер сана чигн орулла. Болв эклцәснь чилгч күртл Бурхна кергиг күн медҗ чадш уга+.

12Әмтнд әмд деерән нәәрллһнәс болн сән керг күцәлһнәс талдан кишг угаһинь би медүв+.

13Кемр күн идәд, ууһад, көдлмштән кишгән олсн болхла, терүгинь Бурхн өгчәхмн болҗана+.

14Бурхна цуг кергнь цаг һатлад бәәхинь би медүв: терүн деернь немҗ болшго, терүнәс хасҗ болшго. Бурхн кеһәд күцәхләрн, Терүнәс әәтхә гиҗ кенә.

15Бәәсн юмн, урднь бәәсмн, болх юмн, урднь болла. Бурхн давсн юмиг хәрү илгәх+.

Делкән чик биш бәәдл

16Шар нарн дор би зарһин орм үзләв. Терүнд бас йоснд уга
йовдл һарна. Үнн юмна ормд тенд хар саната йовдл болна.

17Бийдән би келүв: «Үннч күүнә болн хар саната күүнә зарһинь Бурхн кех.

Яһад гихлә ямаран чигн кергт болн йовдлд эврә болзг бәәдмн»+.

18Бийдән би келүв: «Әмтнә тускар болхла, Бурхн тедниг сөрәд хәләҗәнә: бәәсн кевәрн тедн – малмуд болҗахиг үзүлхәр седҗәнә+.

19Әмтиг болн малмудыг күләҗәх хүвнь негн: теднь чигн, эднь чигн үкнә.

Теднә чигн, эднә чигн әмсхлнь әдл. Күн малас юуһарн чигн деер биш, яһад гихлә цугтан – тус уга+.

20Цугтан нег ормд орх: һазрин тооснас цугтан тогтла, цугтан хәрү тоосн болх+.

21Күүнә сүмсн деегшән һардгиг, аль малын сүмсн һазр дор ордгиг кен меддв?»

22Тегәд би медүв, эврәннь кергәр байрбахмҗ кеснәс күүнд сәнь уга.

Эннь терүнә хөв эс гиҗ терүнә хөөн юн болхинь кен үзүлҗ чадхмб+?

4

Буру бәәдлин болн залхуһин тускар

4^1Тегәд шар нарн дор болҗах даҗрлһ кевтнь би үзүв.

Даҗргдсн улсин нульмс үзүв, теднд эвлдг күн угаг үзүв.

Һундаҗах улс – чидлтә, эвлдг күн уга+.

2Тегәд би медүв, үксн күн әмд бәәснәс деер+.

3Төрәд уга нилх болхд хамгин сән, шар нарн дор болҗах зовлңгта юм тер үзәд уга+.

4Би медләв, ямаран чигн көдлмшт болн кергин күцәмҗд әмтн үлү үзнә.

Эннь чигн – бас тус уга, эннь – сальк көөлдән.

5Һәргтә күн һаран теврәд,
эврәннь цогцан барна+.
6Күнд көдлмшт хойр атхм
олснас болн сальк көөлдснәс
амр бәәдлд нег атхм олсн деер+.

Һанцар бәәлһнә тускар

7Дәкәд би шар нарн дор тус уга юм үзүв.

8Күн һанцхн, хаҗуднь талдан күн уга. Терүнд көвүн чигн, ахдү чигн уга.

Терүнә көдлмшт чилгч уга, эврә зөөриннь бәәдл чигн терүг байрлулҗахш.

«Кенә төлә би көдлҗәхмб, дәкәд эврәннь седклд кишгинь өглго?»

Эннь – бас тус уга, эннь – күнд даалһвр+.

9Хойр күн негнәс деер, яһад гихлә теднә күчкөлсн ачлгдх.

10Кемр унхла, негнь хойрдгчан татад босхх. Кемр һанц күн унхла, терүг босхдг күн уга.

11Хойр күн кевтхлә, теднд дулан болх, негхн күн яһҗ дуладхмб?

12Нег күүг диилхд амр, хойр күн хәрүцҗ чадх.

Һурвн давхр боодһа шулун тасршго.

Өсәд өөдллһн тус уга

13Угатя болчкад, болв тоолврта көвүн, селвг авхар седдго көгшн болн һәргтә хаанас деер.

14Терүнә һардҗах цагт һарсн угатя көвүн бәрәнәс һарн хан болв+.

15Тегәд би үзүв: шар нарн дор әмд йовх күн болһна хаҗуд, терүнә ормд орх нилх йовдгинь.

16Келнулс то уга, урднь бәәсн улсиг тоолҗ болшго, болв хөөт үйнр тедниг магтшго. Эннь чигн – бас тус уга, эннь – сальк көөлдлһн.

Бурхнас әәлһн

17Бурхна гер тал йовхларн, саглҗ ишк.

Һәргтә күн кевтә бәрц авч ирсн дорхнь, тиигәрән ирәд соңсснь деер.

Тедн ухан уга, тегәд хорта йовдл һарһҗана+.

5

5^1Бурхна өмн үг келхләрн бичә адһ, зүркәрн чигн бичә адһ.

Бурхн теңгр деер, чи болхла һазр деер, тиигәд келх үгчнь ахр болтха+.

2Олн килмҗин тускар ухалснас зүүдн ордгар, тиигҗ олн үг һәргәс һардг+.

3Бурхнд андһар өгсн болхла, бичә хооран са, күцә.

Һәргтә кү Тер таасхш, чи эврәннь андһаран күцә+.

4Андһаран өгчкәд, терүг эс күцәсн дорхнь, үгән өглго бәәсн деер+.

5Амн үгәрн бийән килнцд бичә орул. «Энтн эндү», – гиҗ бичә Бурхна элчд кел.

Чини һарин кергиг үрәдгоһар Бурхиг бичә келәрн уурлул+.

6Олн зүүд зүүдлһнәс чигн, келсн олн үгмүдәс чигн тус уга, болв чи Бурхнас ә!+

Зөөрәс тус уга

7Кемр угатя күүг ямаран чигн орннутгт даҗрҗахиг үзхләрн, терүнә зарһнь болн шиидврнь чикәр эс кегдҗәхлә, бичә алң бол.

Яһад гихлә ахлач деер талдан ахлач бәәдмн, зәрмснь тер хойрас деегшән шиидгдсмн+.

8Һазрин көрңгәс цугтан авна, хаана бийнь тәрәнә һазрас олз авна.

9Цаһан мөңгнд дурта күүнд, кезәд чигн тернь дуту болад бәәх; элвгделвгт дурта күн терүг төрүц күцҗ чадшго юмн.

Эннь чигн – бас тус уга.

10Зөөр ик болхла, эдлх улснь чигн олн.

Энүг хәләхәс биш эзнд ямаран тус болҗахмб?

11Икәр идв, аль баһар идв – көдлмшч күн санамр унтна.

Болв цадхлң бәәдл байн күүнә нөөринь хатана.

12Шар нарн дор би хорта зовлң үзләв:

байн бәәдл күүнд хоран күргнә+.

13Кергән күцәҗ чадлго, тер зөөрән геенә, тегәд һарсн көвүндән нег чигн юм үлдәҗ чадхш.

14Экин геснәс һарсн бәәдләрн тер хәрү нүцкн бийәрн хәрх, эврәннь күчкөлснәсн нег чигн юм һартан авч йовшго+.

15Эннь һашута зовлң: ямаран бәәдлтәһәр ирсн болна, тиим кевәрн хәрх.

Тегәд юуни төлә сальк көөлдәд көдлсмн болҗана+?

16Җирһлиннь туршарт күн харңһуд бәрәтә.

Олн зовлң, гем болн уурта бәәдл тер үзнә.

17Тегәд би медүв, хамгин сәнь – Бурхна заясн җирһлд күн хотан идәд, ууһад, шар нарн дор хөвтәкишгтә болснь деер. Тернь күүнә хөв.

18Кемр Бурхн күүнд өлгэд болн зөөр эдлтхә гиһәд өгснь эврәннь хөвән олад, күчкөлсәрн байрта бәәснь – тернь Бурхна белг+.

19Кемр Бурхн күүнә зүркнд байр илгәхлә, тегәд тер эврәннь җирһлин өдрмүдин тооһин тускар ухалшго.

6

6^1Шар нарн дор би зовлң үзләв, күүнд тернь күнд+.

2Бурхна өгсн өлгэдиг, зөөриг болн күндллһиг аль сансарн бәәдг күүнд зәрмдән эдниг цугтаһинь Бурхн эдлүлхш. Тернь кевтән талдан күүнд күртнә. Тегәд эннь – тус уга, тегәд эннь – хорта зовлң+.

3Кемр кен чигн күн зун үртә болад, удандан бәәһәд, ут нас наслад, болв кишгән күцц эдллго, нам оршадг күн уга болсн болхла, би келхв – зуурм һарсн үрн терүнәс хөвтә,+

4юңгад гихлә, керг уга ирн харңһуд орна,
тегәд терүнә нернь бийләнь хамдан харңһуд үкнә.

5Зуурм һарсн үрн нариг медсн чигн, үзсн чигн уга, тегәд эн терүнәс амр бәәдлтә.

6Кемр тер хойр миңһн җил бәәһәд, болв кишгән эс эдлсн болхла – цугтан тиигән орна эсий?

7Күүнә күчкөлсн – терүг цадххин төлә, зуг терүнә седвәрнь ханҗахш+.

8Цецн күн һәргтә күүнәс юуһарн деер? Кемр угатя күн җирһлдән яһҗ бәәхән меддг болхла, терүнд ямаран тус+?

9Һарт бәргдсн көквш шовун, теңгрдк богшурһаһас деер. Эннь – тус уга, эннь – сальк көөлдән.

10Цугтад нерн бәәнә, күн гисн юн болҗахнь темдгтә. Бийәсн чидлтә күүнлә яһҗ тер зарһцхмб+?

11Чинр уга үгмүд олн – терүнәс күүнд ямаран тус болҗана+?

12Терүнә сүүдр мет давҗах тус уга җирһлд юнь сән болҗахинь кен медхмб? Терүнә хөөн шар нарн дор юн болхинь күүнд кен келҗ өгхмб+?

7

Цецн ухан болн һәргллһн

7^1Сән нерн каңкнсн үнртә тоснас деер,
өңгрсн өдр һарсн өдрәс деер+.

2Әмтн нәәрлҗәх герт орхин ормд
күн уульҗах герт орсн деер,
яһад гихлә цугтаһинь нег чилгч күләҗәнә.

Тегәд әмд бәәснь терүг тодлад автха+.

3Һашудсн бәәдл инәснәс деер,
чирәд бәәх һундл зүркнд туста+.

4Цецн күүнә зүркн уульҗах улст тусна,
һәргтә күүнә зүркн нәәрлҗәх улст тусна.

5Һәргтә күүнә ду соңсхар,
цецн күүнә шоодвр соңссн деер+.

6Хәәснә дор бәәх һалд модн тачкнҗ шатна – тиигҗ һәрг инәнә.

Эн бас тус уга.

7Һундл һарһҗах
цецн күн ухаһан геех;
авлһ күүг үрәнә+.

8Чилгч эклцәс деер,
тесвр карагллһнас деер+.

9Уурлхар бичә адһ
яһад гихлә ур һәргтә күүнә чееҗд бәәдмн.

10«Урдк өдрмүд сән билә», – гиҗ бичә сур.

Иим сурвр цецн уханас биш.

11Цецн ухан зөөрәс дор биш, нарн дор бәәх әмтнд тер туста болна.

12Цецн ухан цаһан мөңгнәс дор бишәр харсна.

Медрлин туснь эн: цецн ухан җирһл хадһлна.

13Бурхна керг хәлә: Терүнә матилһсиг кен чиклх+?

14Кишгтә өдрт кишгән эдл, зовлңгта өдрт тодлад авчк: энүгинь чигн, терүгинь чигн Бурхн үүдәсмн, яһад гихлә иргчдән терүнә хөөн юн болхинь күн медҗ чадшгоһар.

15Эврәннь тус уга җирһлд би ю болв чигн үзләв: үннч күн чик бәәдләрн бәәсн бийнь үкнә. Хар саната күн болхла, хорта йовдл һарһад йовсн бийнь ут нас наслна+.

16Бийән баршгон төлә дегд үннч, дегд цецн бичә бол.

17Цагасн урд үкдгоһар хорта йовдл һарһдг күн бичә бол, дәкәд һәргтә бичә бол+.

18Негинь дах, болв талданинь бичә хай: Бурхнас әәснь, цуг зовлңгас һарх.

19Балһсна арвн һардачнрас цецн күн күчтә+.

20Һазр деер зуг буйнч керг күцәһәд, зуг килнц төрүц һарһдго үннч күн уга+.

21Келсн үг болһиг бичә соңс, эс гиҗ чини мухла чамаг му келҗәсиг соңсад чигн бәәхич+.

22Эврән кесг дәкҗ талдан әмтиг му келсиг чини зүркн меднәлм.

23Цецн ухаһар би цугтаһинь сөрләв. «Цецн уха зүүнәв», – гиҗ би бийдән келдг биләв. Болв тернь нанас ямаран хол!

24Давсн юмн холд болн гүүнд бәәнә, күцгдшго, кен терүг олхмб+?

25Би зүркәрн цецн уха болн цәәлһлһ медхәр, хәәхәр олҗ авхар седләв. Хорта йовдл һарһдг әмтнә һәргнь болн ухань тату әмтнә адрлһн юунд бәәдв+.

26Би медүв: минь тиим гергн үкләс һашун,
тер хавхла әдл,
терүнә зүркнь – гөлм,
терүнә һарнь – төмр чөдр.

Бурхна хәләсн күн терүнәс мөлтрх,
килнцтә күн терүнд бәргдх+.

27Мини олҗ авсн юмн эн, – гиҗ Цецн Ухана Багш келв. –

Негинь негн деер немәд би тәәлвринь олҗ авдг болв.

28Зуг мини седкл хәәсән олҗ чадсн уга:

миңһн әмтн дундас би
негхн чик седклтә залу олҗ авув,
зуг нег чигн күүкд күн олдсн уга.

29Шиңкн би медүв:

Бурхн күүг чик седклтәһәр үүдәҗ,
зуг әмтн дегд олн юм хәәҗәнә+.

8

8^1Цецн ухата күүнлә кен әдлцхмб?

Кен цугтаһинь цәәлһҗ өгхмб?

Цецн ухан чирәд герл орулна,
терүнә дүринь җөөлдүлнә.

Хаана үлмәд бәәлһн

2Хаана үг болн Бурхнд өгсн андһаран тодлад ав.

3Хаанас бичә адһҗ һар,
дәкәд чик биш кергәр зүткә бичә ке.

Яһад гихлә хан седсн тоотан күцәх+.

4Хаана үгин дару – йос һардх зөв;
терүнд нег чигн күн:

«Чи ю кеҗәнәч?» – гиҗ келшго+.

5Заквр күцәхлә,
зовлңла харһшгоч;
цецн күн цагин тускар
болн зарһин тускар ухална.
6Юн чигн юмнд болзг болн зарһ бәәнә,
яһад гихлә әмтнә һарһсн хорта йовдл теднд күнд.

7Цааранднь юн болхинь күн медхш –
энүгинь кен терүнд келхмб?

8Салькиг[*] күн бәрҗ чадшго,

бийиннь үкх өдр зогсаҗ чадшго.

Дәәнәс мөлтрҗ һарч болшго,
хар саната күн хорта йовдларн авргдшго.

Хар саната болн чик седклтә күн

9Шар нарн дор бәәсн керг медҗ авчахдан, би цугтаһинь үзләв.

Тегәд күн күүнд нойрхад,
зәрмдән терүнд хорта бәәдл үзүлнә+.

10Хорта йовдл һарһдг әмтиг яһҗ оршадгинь би бас үзләв. Тедн әмд цагтан мел һол сүмд[*] ирдг билә.

Хөөннь балһсна әмтн теднә кесиг мартдг билә.

Тегәд эннь – тус уга.

11Хорта йовдл адһҗ эс засглсн әмтнә зүркн хар санаһан күргхдән чигн өөрхн.

12Килнцтә күн зу дәкҗ килнц һарһсн бийнь удандан бәәнә.

Болв би меднәв: Бурхнас әәсн әмтн кишгтә болх.

13Хар саната күн кишгтә болшго:

тер күн сүүдрлә әдл, удандан бәәшго,
яһад гихлә Бурхнас әәдго бәәҗ+.

14Тегәд һазр деер һарһҗах
бас тус уга юмн бәәнә:

үннч әмтн
хар саната әмтнә бәәдл авна,
хар саната әмтн
үннч әмтнә бәәдл авна.

Би келдүв, эннь чигн – бас тус уга+.

15Тегәд би нәәриг буульв:

нарн дор идәд, ууһад,
нәәрин кевәр бәәснәс сән кишг күүнд уга.

Тернь терүнә шар нарн дор кесн көдлмшин ашнь,
терүг Бурхн белглҗәнә+.

Бурхна керг медҗ болшго

16Би зүркәрн цецн уха медхәр,
һазр деер бәәх көдлмш хәләхәр зүткүв,
яһад гихлә терүнәс көлтә әмтн
өдрсө уга нүдән аньҗ унтхш+.

17Би Бурхна күцәдг кергиг кевтнь үзүв, болв шар нарн дор болҗах тоотыг күн күццднь медҗ чадшго. Яһҗ эс зүткв чигн терүг медҗ чадшго, цецн күн бийән цугинь меддгт тоолсн бийнь – Бурхна кергиг бас медҗ чадшго+.

9

9^1Би цугинь шинҗләд терүг зүркндән бәрләв.

Бурхна йоснд үннчнь чигн, цецн ухатань чигн,
теднә күцәх кергнь чигн бәәнә.

Күүг дурн эс гихлә, дурго боллһн күләҗәхиг
тер төрүц медхш.

2Цугталань – нег йовдл:

чик седклтә күүнлә болн хар санаталань учрхнь – негн,
цаһан саната болн цеврцер күүнлә болн му санаталань,
тәкл тәкдг күүнлә болн тәкл тәкдго күүнлә,
буйнч күүнлә болн килнцтәләнь,
андһар өгдг күүнлә болн андһар өгхдән әәдг күүнлә
нег йовдл харһдг+.

3Иим хорта бәәдл шар нарн дор альд чигн харһдг: цугтаннь хүв негн.

Әмд цагт күүнә зүркн хорар болн һәргллһәр дүүрң, хөөннь тер бас үкнә.

4Болв әмд бәәснь итклтә: үксн арслң дорхнь, әмд нохад сән.

5Әмд улс үкхән меднә,
үксн улс төрүц юм медхш –
теднд һазр деер ачлвр өгшго,
яһад гихлә теднә тускар тодлвр уга+.

6Теднә дурн, теднә дурго боллһн,
шунлт давҗ одв.

Мөңкинд тедн нарн дорк җирһлд орлцшго.

7Байртаһар өдмгән ид,
байртаһар чаһр у,
юңгад гихлә чини кеҗәх керг Бурхнд тааста!+

8Оньдинд цаһан нәәрин хувц өмс, олив тосар чирәһән арч.

9Тус уга җирһлдән шар нарн дор
дурта гергтәһән бәәсндән җирһлдән байрл,
яһад гихлә шар нарн дор
чини кесн көдлмшин ашар
тус уга җирһлин чини хөв тиим.

10Чидләрн кеҗ чадх тоотан ке,
яһад гихлә үклин һазрт, чини орх һазрт,
йовдл чигн, цәәлһвр чигн, цецн ухан чигн, медрл чигн уга+.

11Дәкәд би шар нарн дор үзләв:

гүүлһнд – шулун гүүснь диилхш,
дәәнд – күчтәнь диилхш,
өдмг – цецн әмтнд күртхш,
байн зөөр – ухата әмтнд
болн туслмҗ меддг әмтнд күртхш.

Күн болһнд эврә болзг, эврә хөв бәәдмн.

12Бийиннь болзган күн медхш, тегәд заһснла әдләр хорта гөлмд бәргднә, шовудла әдләр бәрәнд оралдад бәргднә. Тиигҗ генткн ирсн му цагт әмтн бәргднә+.

Цецн ухана болн һәргллһнә туск тоолвр

13Шар нарн дор би оңдан цецн уха үзләв – терүг би алдр гиҗ тооллав.

14Баахн балһсн бәәлә,
бүүрлсн әмтнь олн биш;
терүн тал күчтә хан өөрдәд,
терүг бүсләд хашална.

15Болв тер балһснд угатя цецн ухата күн олдна, эврәннь цецн ухаһарн балһсан харсна. Хөөннь балһсна әмтнәс нег чигн күн тер угатя күүнә тускар сансн уга.

16Тегәд би келүв,
цецн ухан чидләс деер,
болв угатя күүнә цецниг басад,
терүнә үгинь соңсхш+.

17Цецн күүнә арһул келснь,
һәргтә әмтнд ахлачин
хәәкрлһнәс сәәнәр соңсгдна.

18Цецн ухан зерзевәс деер,
болв нег һәргтә эндү һарһсн күн
олн сән юм эвдхмн болҗана.

10

10^1Үксн батхнас һарсн му үнр сән үнр дарна, бичкн һәргтә юмн цецн ухаг болн ачлвриг үрәнә.

2Цецн күүнә зүркн барун тал татна,
болв һәргтә күүнә зүркн – зүн талагшан.

3Кемр һәргтә күн хаалһар йирдән йовхла,
терүнд ухань күрхш,
терүнә һәргтә бәәдл цугтад үзгднә.

4Кемр һардач чамд уурлсн болхла,
бичә зулад гү:

бийән бәрҗ чаддг күүнд икәр тәвҗ өгдмн+.

5Шар нарн дор би хорта йовдл чигн үзләв,
терүг эндүһәр нойн һарһҗасиг:

6Һәргтә әмтн деегшән өрггдв,
болв күндтә байн әмтн басгдв.

7Ялчнр мөр унҗ йовсиг би үзләв,
нойд болхла ялчнрла әдл,
йовһар йовсиг би үзләв+.

8Нүк малтсн күн эврән терүнд унх;
эрс нурасн күүг моһа хатхх+.

9Чолу тәәрдг күн бийән шавтах,
мод хамхлхд бас әәмшгтә+.

10Кемр мука төмриг чи эс бүлүдхлә,
чидлән һарһхмн болҗанач,
зуг цецн ухаг олзлад, толһаһарн ухалхмн билә.

11Кемр тәрндәд уга бәәтл моһа хатххла,
тиигхлә тәрнддг күн керг уга.

12Цецн күүнә үгнь – бал,
һәргтә күүг бийиннь келн барх+.

13Һәргтә күүнә келнә эклцнь ухата биш,
чилгчнь болхла – хорта һәргллһн.

14Ухан уга күн олн үгтә.

Болв күүнә хөөн юн болхинь күн медҗ чадшго.

Кен терүнд энүнә тускар келхмб+?

15Һәргтә күүг көдлмш цуцрана –
нам балһснд яһҗ күрхән тер медхш.

Хаадудын болн нойдудын тускар

16Зарцас[*] өөдлсн хан бәәх орннутгт зовлң,
теднә нойднь өрүнәс авн нәәрлнә!

17Тоомсрта тохмта күүнәс өөдлсн хаана орннутг кишгтә, теднә нойд кемҗәтә цагтан хотан эдлцхәнә, болв әркдхш!+

18Хуурмг күүнә герт орань суугддг;
хуурмг һарта күүнә герин ораһарнь усн һооҗх.

19Нәр – байрин төлә,
чаһр – нәрнаадна төлә,
цаһан мөңгн уга болхла,
ю чигн күцәҗ болшго+.

20Дотран санҗ хааг бичә му кел,
нам унтдг хорадан байн күүнә тускар бичә му кел:

юңгад гихлә теңгрин шовуд чигн чини үгиг күргәд келх,
җивртнр чини келсиг тараһад соңсхах+.

11

Тааҗ медгдшго иргч

11^1Эврәннь өдмгән уснд тәвәд гүүлг –

кесг хонад терүгән олҗ авхич.

2Бәәснәсн түгәһәд өг,
долан күн болну, нәәмн болну:

ямаран зовлң һазр деер ирхинь медхшич.

3Кемр үүлн хурар дүүрхлә,
терүгән һазрт асхх;
модн өмн үзг хәләҗ,
эс гихлә ар үзг хәләҗ унв чигн –
унсн ормдан тиигәд кевтх.
4Сальк хәләсн күн – тәрә тәрдго,
үүл хәләсн күн – хадлһ кедго.

5Салькна хаалһ чи медхшич,
саата гергнә геснд ясн альдас бүртдгинь медхшич –
тиигҗ чи Бурхна күцәҗәх цуг кергүдиг медҗ чадшгоч+.

6Өрүнд һарад тәрәһән тәр,
асхнд чигн һартан амрлт бичә өг,
яһад гихлә юн туслхнь чи медхшич –
тернь, аль эннь,
эс гихлә, тернь чигн, эннь чигн сән.

7Герл тааста, нар үзхлә – нүднд сән.

8Күн кедү җилдән эс бәәв чигн,
оньдинд нәәрлҗ йовтха.

Зуг харңһу өдрмүдин тускар сантха.

Яһад гихлә тиим өдрмүд баһ биш болх;
учрх тоот – цугтан тус уга.

Баһчудт өгчәх селвг

9Көвүн, баһ наста деерән нәәрлҗ йов;
баһ цага өдрмүд чамаг, чини зүркиг байрлултха;
зүркән дуудсн тал од, нүдән хәләсн тал йов.

Болв тодлад авчк: цуг эн тоотар Бурхн чамаг зарһд орулх+.

10Зүркнәсн һундл көөһәд һарһ,
цогцасн зовлңгта бәәдл уга ке;
бичкндк болн баһ цаг – тус уга.

12

Көгшрлһнә болн үклин тускар

12^1Хар саната өдрмүд болн җилмүд уга деер
баһ настаһасн авн эврәннь Үүдәчиг сан,
тер цагин тускар «Терүнәс би бахан хаңһаҗахшв», – гиҗ келхич.

2Нарн болн герл,
сар болн одд эс харңһуртл,
әрә хур орад эс давтл,
дәкн үүлн бүтәх.

3Маначнр чичрдг болхла, чидлтәнь бөгдиһәд ирхлә, теермддг улс эс теермддҗ чадхла –
тедн дегд тооһарн баһрх,
терзәр хәләҗәхнь төрүц юм үзҗ чадшго.

4Һазаран һардг үүдн хаагдх,
теермин әнь тагчгрх;
шовуна түрүн дуунас күн серх,
дуулдгнь цугтан тагчгрх+.

5Өндр юмнас әәх
болв хаалһ деер – әәмшг;
миндаль цецгәлх,
царцахас әрә көндрх,
каперс буран намчнь унх.

Күн эврәннь мөңк герт орҗана,
терүг оршахла, уульдг әмтн
уульнцар эргәд йовна+.

6Цаһан мөңгн боодһа шуурад уга деер,
алтн ааһ хамхрад уга деер,
булгин хаҗуд буһш хамхрад уга деер,
худг деерк төгә нурад уга деер –

7күүнә цогц, урднь бәәснлә әдләр
һазрин тоосн болх,
күүнә сүмсн әм өгсн Бурхнд хәрү одх+.

8Тус уга, – гиҗ Цецн Ухана Багш келв, – цугтан тус уга+.

Аштнь

9Тер Багш цецн бәәҗ, әмт сурһдг бәәҗ;
ухалад, шинҗләд, цецн селвгүд олар тер цуглулҗ авв+.

10Цецн Ухана Багш төв үгмүд хәәв,
үннә үгмүдиг тер чикәр бичв.

11Цецн әмтнә үг – хурц шор мет, цуглулсн үлгүрмүд – нег хөөчин[*] хадсн олн һасн мет+.

12Көвүн минь, күүнә кехкүцәх тоотас даву бәәхәс сагл:

олн дегтрмүд бичхлә – чилдмн биш,
чидл күршго сурһуль чамаг муурулх+.

13Аштнь соңсхмн: Бурхнас ә,

Терүнә заквр бәр,
яһад гихлә энүг цугтаһинь күн кех йоста+.

14Ямаран чигн кергиг Бурхн зарһд орулна,
цугтан нуувчта – сәнь чигн, хар санатань чигн+.

* 1:2 «Тус уга» – еврей келәр бичгдсн Библьд «үләлһн» эс гиҗ «гиигн» гидг чинртә.

* 1:14 Эс гиҗ: «цугтан сальк көөлдән» – еврей келәр «седклин зовлң» гидг чинр бас зүүнә.

* 2:8 Нәрзоогин төлә хаана бәрҗәх гергчүд. Теднлә хаадуд ханьцдго, гермал боллһн угаһар бәәдг бәәҗ.

* 8:8 Эс гиҗ сүмсиг.

* 8:10 Һол сүм еврей келәр әрүн һазр.

* 10:16 Эс гиҗ: «уйн наста көвүдәс».

* 12:11 «Хөөч» гисн үг Израилин Хөөч Бурхн гисн чинртә, эс гиҗ эн Цецн Ухана Багш Соломон хан гисн чинртә.

+ 1:1 Цецн Ухана Багш 1:12, Цецн Ухана Багш 7:27, Цецн Ухана Багш 12:8-10

+ 1:2 Йов 7:6, Псалмс 38:6-7, Псалмс 143:4, Цецн Ухана Багш 8:8, Рим. 8:20

+ 1:3 Цецн Ухана Багш 2:11, Цецн Ухана Багш 3:9, Цецн Ухана Багш 5:15

+ 1:4 Псалмс 103:5, Псалмс 118:90
+ 1:5 Псалмс 18:6
+ 1:7 Псалмс 103:8-9
+ 1:8 Цецн селвгүд 27:20
+ 1:9 Цецн Ухана Багш 3:15
+ 1:11 Цецн Ухана Багш 2:16

+ 1:13 Цецн Ухана Багш 2:26, Цецн Ухана Багш 3:10

+ 1:15 Цецн Ухана Багш 7:13
+ 1:16 Цецн Ухана Багш 2:9
+ 1:18 Цецн Ухана Багш 12:12
+ 2:2 Цецн селвгүд 14:13
+ 2:4 Соломона хамгин сән дун 8:11
+ 2:5 Соломона хамгин сән дун 4:16
+ 2:9 Цецн Ухана Багш 1:16

+ 2:11 Цецн Ухана Багш 1:3, Цецн Ухана Багш 3:9, Цецн Ухана Багш 5:15

+ 2:14 Псалмс 48:11, Цецн Ухана Багш 3:19, Цецн Ухана Багш 9:2

+ 2:16 Цецн Ухана Багш 1:11
+ 2:18 Псалмс 38:7, Псалмс 48:11
+ 2:23 Йов 14:1

+ 2:24 Цецн Ухана Багш 3:12-13, Цецн Ухана Багш 5:18, Цецн Ухана Багш 8:15, Цецн Ухана Багш 5:18

+ 2:26 Цецн Ухана Багш 1:13
+ 3:2 Евр. 9:27
+ 3:4 Рим. 12:15
+ 3:7 Эклц 37:29,

+ 3:9 Цецн Ухана Багш 1:3, Цецн Ухана Багш 2:11, Цецн Ухана Багш 5:15

+ 3:10 Эклц 3:19, Цецн Ухана Багш 1:13, Цецн Ухана Багш 2:26

+ 3:11 Цецн Ухана Багш 8:17

+ 3:12 Цецн Ухана Багш 2:24

+ 3:13 Цецн Ухана Багш 2:24, Цецн Ухана Багш 5:19

+ 3:15 Цецн Ухана Багш 1:9

+ 3:17 Мат. 16:27, 2Кор. 5:10

+ 3:18 Псалмс 48:13, Псалмс 48:21, Псалмс 72:22

+ 3:19 Псалмс 48:11, Цецн Ухана Багш 2:14, Цецн Ухана Багш 9:2

+ 3:20 Эклц 3:19, Цецн Ухана Багш 12:7

+ 3:22 Цецн Ухана Багш 2:24

+ 4:1 Цецн Ухана Багш 9:11, Йов 35:9, Цецн Ухана Багш 5:7

+ 4:2 Йов 3:22, Цецн Ухана Багш 7:1

+ 4:3 Йов 3:16, Цецн Ухана Багш 6:3

+ 4:5 Цецн селвгүд 6:10-11, Цецн селвгүд 24:33-34

+ 4:6 Цецн селвгүд 15:16
+ 4:8 Цецн Ухана Багш 1:8
+ 4:14 Эклц 41:14, Эклц 41:41-43
+ 4:17 Цецн селвгүд 15:8
+ 5:1 Мат. 6:7
+ 5:2 Цецн селвгүд 10:19
+ 5:3 Псалмс 49:14

+ 5:4 Левит 5:4, Числа 30:3, Давтх Закан 23:21, Цецн селвгүд 20:25

+ 5:5 Деян. 5:4

+ 5:6 Цецн Ухана Багш 12:13

+ 5:7 Йов 35:9, Цецн Ухана Багш 3:16, Цецн Ухана Багш 4:1

+ 5:12 Цецн Ухана Багш 6:1

+ 5:14 Йов 1:21

+ 5:15 Цецн Ухана Багш 1:3, Цецн Ухана Багш 2:11, Цецн Ухана Багш 3:9

+ 5:18 Цецн Ухана Багш 2:24
+ 6:1 Цецн Ухана Багш 5:12
+ 6:2 Псалмс 16:14, Псалмс 72:7, Лук. 12:20
+ 6:3 Йов 3:16, Цецн Ухана Багш 4:3
+ 6:7 Цецн селвгүд 16:26
+ 6:8 Цецн Ухана Багш 2:15

+ 6:10 Цецн Ухана Багш 1:10, Цецн Ухана Багш 3:15, Йов 9:32, Рим. 9:20

+ 6:11 Цецн Ухана Багш 5:2
+ 6:12 Йов 8:9, Йов 14:2
+ 7:1 Цецн селвгүд 22:1, Цецн Ухана Багш 4:2
+ 7:2 Псалмс 89:12
+ 7:3 Мат. 5:4, Лук. 6:21, 2Кор. 7:10
+ 7:5 Цецн селвгүд 15:31-32
+ 7:7 Давтх Закан 16:19, Цецн селвгүд 17:8
+ 7:8 Цецн селвгүд 14:29
+ 7:13 Йов 12:14, Цецн Ухана Багш 1:15
+ 7:15 Цецн Ухана Багш 8:14
+ 7:17 Цецн селвгүд 10:27

+ 7:19 Цецн селвгүд 21:22, Цецн Ухана Багш 9:16, Цецн Ухана Багш 9:18

+ 7:20 Псалмс 142:2, Цецн селвгүд 20:9, Яков 3:2, 1Иох. 1:8-10, Рим. 3:10

+ 7:21 Цецн селвгүд 30:10
+ 7:24 Йов 28:12
+ 7:25 Цецн Ухана Багш 1:17

+ 7:26 Цецн селвгүд 5:4, Цецн селвгүд 22:14, Цецн селвгүд 23:27

+ 7:29 Эклц 1:27, Эклц 3:6-7
+ 8:3 Цецн Ухана Багш 10:4
+ 8:4 Йов 9:12,

+ 8:9 Цецн Ухана Багш 3:16, Цецн Ухана Багш 4:1

+ 8:13 Йов 14:2, Цецн Ухана Багш 6:12
+ 8:14 Цецн Ухана Багш 7:15
+ 8:15 Цецн Ухана Багш 2:24
+ 8:16 Псалмс 126:2
+ 8:17 Цецн Ухана Багш 3:11

+ 9:2 Йов 9:22, Псалмс 48:11, Цецн Ухана Багш 2:14, Цецн Ухана Багш 3:19, Йов 9:22

+ 9:5 Йов 14:21, Псалмс 30:13, Псалмс 87:13,
+ 9:7 Цецн Ухана Багш 2:24
+ 9:10 Псалмс 6:6,
+ 9:12 Цецн селвгүд 7:23
+ 9:16 Цецн Ухана Багш 7:19
+ 10:4 Цецн Ухана Багш 8:3
+ 10:7 Цецн селвгүд 19:10
+ 10:8 Псалмс 7:16, Цецн селвгүд 26:27
+ 10:9 Давтх Закан 19:5
+ 10:12 Псалмс 63:8, Цецн селвгүд 18:7
+ 10:14 Цецн селвгүд 15:2
+ 10:17 Цецн селвгүд 31:4
+ 10:19 Псалмс 103:15, Цецн Ухана Багш 7:12
+ 10:20 Нүүдл 22:28
+ 11:5 Псалмс 138:15

+ 11:9 Цецн Ухана Багш 2:10, Цецн Ухана Багш 9:7, Йов 31:7, Цецн Ухана Багш 12:14, 2Кор. 5:10

+ 12:4 Псалмс 140:3,

+ 12:5 Йов 17:13,

+ 12:7 Эклц 2:7, Эклц 3:19, Псалмс 89:4, Цецн Ухана Багш 3:20, Числа 16:22, Йов 34:14-15

+ 12:8 Цецн Ухана Багш 1:2
+ 12:9 Цецн селвгүд 1:1
+ 12:11 Псалмс 22:1, Псалмс 79:2, Иох. 10:11
+ 12:12 Цецн Ухана Багш 1:18
+ 12:13 Давтх Закан 6:2, Цецн Ухана Багш 5:6

+ 12:14 1Кор. 4:5, Цецн Ухана Багш 11:9, 2Кор. 5:10, Рим. 2:15-16

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KAL

Table of Contents

- Йов • Цецн Ухана Багш • Соломона хамгин сән дун: Цецн Ухана Багш

- Нүр үг

- Цецн Ухана Багш

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12